Không gian số - nơi các giá trị văn hóa được kiến tạo mỗi ngày

Có một sự thay đổi rất rõ trong đời sống xã hội những năm gần đây: nếu như trước đây, nhà văn hóa thôn, tổ dân phố, trường học, quảng trường hay lễ hội là những không gian chủ yếu để hình thành và lan tỏa các giá trị văn hóa thì nay, một phần không nhỏ của đời sống ấy đã dịch chuyển lên môi trường số. Không gian số đã trở thành một phần của đời sống xã hội thực.

Nhận diện sự thay đổi đó, Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đặt ra một tư duy mới về phát triển văn hóa khi xác định yêu cầu phát triển văn hóa trong cả không gian thực và không gian số; xử lý hài hòa mối quan hệ giữa đời sống thực với môi trường số, giữa dữ liệu mở với bảo đảm an ninh, an toàn và chủ quyền văn hóa số.

Điều quan trọng hơn cả, chuyển đổi số không chỉ làm thay đổi phương thức truyền tải văn hóa mà còn mở rộng khái niệm "không gian văn hóa". Thực tiễn tại nhiều địa phương cho thấy, các nền tảng số đang hình thành những "không gian công cộng" mới, nơi người dân cùng chia sẻ thông tin, lan tỏa phong trào xây dựng đời sống văn hóa.

Đưa hình ảnh quê hương đến với cộng đồng

Nếu như trước đây, việc quảng bá văn hóa địa phương chủ yếu là nhiệm vụ của cơ quan quản lý, ngành văn hóa hay báo chí thì hôm nay, trong không gian số, mỗi người dân đều có thể trở thành một "đại sứ văn hóa". Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, họ có thể kể câu chuyện về quê hương bằng những video ngắn, những bức ảnh, những bài viết hay các buổi phát trực tiếp trên mạng xã hội.

Xu hướng ấy, từ các đô thị lớn đang lan tỏa mạnh mẽ đến tận thôn, bản, tổ dân phố. Nhiều nhóm Zalo cộng đồng trở thành diễn đàn chia sẻ những câu chuyện đẹp, giới thiệu sản vật quê hương, lan tỏa phong trào xây dựng đời sống văn hóa.

Tinh thần ấy cũng chính là điểm mới nổi bật của Nghị quyết số 80-NQ/TW. Khi mỗi người dân đều có thể kể câu chuyện về quê hương mình bằng ngôn ngữ của thời đại số, mỗi bài viết, mỗi video, mỗi hình ảnh và mỗi cú nhấp chuột đều góp phần định hình những giá trị tích cực, bồi đắp bản sắc văn hóa Việt Nam và xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong kỷ nguyên số.